📚 БҲМС №23: КОРХОНАНИ ҚАЙТА ТАШКИЛ ЭТИШНИНГ 5 ТА ШАКЛИ
Корхона қайта ташкил этилганда унинг активлари, мажбуриятлари ва ҳуқуқлари қандай тақсимланади? 🤔
Бу жараёнда қайта ташкил этишнинг қайси шакли қўлланилганини тўғри аниқлаш муҳим.
🔹 Қайта ташкил этишнинг 5 та асосий шакли:
1️⃣ ҚЎШИБ ЮБОРИШ
Икки ёки ундан ортиқ юридик шахс бирлашади ва уларнинг ўрнига янги юридик шахс ташкил этилади.
📌 Схема:
А МЧЖ + Б МЧЖ → В МЧЖ
А ва Б МЧЖларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари В МЧЖга ўтади.
---
2️⃣ ҚЎШИБ ОЛИШ
Бир юридик шахс бошқа юридик шахсга қўшилади.
📌 Схема:
А МЧЖ + Б МЧЖ → А МЧЖ
Б МЧЖнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари А МЧЖга ўтади.
⚠️ Фарқи: янги юридик шахс ташкил этилмайди.
---
3️⃣ БЎЛИШ
Бир юридик шахс бир нечта янги юридик шахсларга бўлинади.
📌 Схема:
А МЧЖ → Б МЧЖ + В МЧЖ
А МЧЖнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари янги ташкил этилган юридик шахсларга ўтади.
---
4️⃣ АЖРАТИБ ЧИҚАРИШ
Мавжуд юридик шахс сақланиб қолади, унинг таркибидан янги юридик шахс ажралиб чиқади.
📌 Схема:
А МЧЖ → А МЧЖ + Б МЧЖ
А МЧЖ фаолиятини давом эттиради, Б МЧЖ эса ажратиб чиқарилади.
---
5️⃣ ЎЗГАРТИРИШ
Юридик шахснинг ташкилий-ҳуқуқий шакли ўзгартирилади.
📌 Мисол:
МЧЖ → АЖ
Бунда юридик шахснинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳуқуқий ворислик асосида давом этади.
---
🧠 ОСОН ЁДЛАБ ҚОЛИНГ:
🟢 Қўшиб юбориш — бир нечта → битта янги
🟢 Қўшиб олиш — бири → иккинчисига қўшилади
🟢 Бўлиш — битта → бир нечта янги
🟢 Ажратиб чиқариш — битта сақланади + янги ташкил бўлади
🟢 Ўзгартириш — ташкилий-ҳуқуқий шакл ўзгаради
📊 БУХГАЛТЕР УЧУН МУҲИМ
Қайта ташкил этиш жараёнида молиявий ҳисоботни шакллантиришда корхонага тегишли активлар, мажбуриятлар ва капиталнинг ҳуқуқий ворисга ўтиши муҳим аҳамиятга эга.
Шунинг учун бухгалтер аввал қайта ташкил этиш шаклини, кейин эса ҳуқуқ ва мажбуриятларнинг кимга ўтишини аниқлаши керак.
🔔 Бухгалтерия, солиқ, молия ва иш ўринлари бўйича фойдали контент учун:
👉 @buxgalterlarga_ishbor
